سەرەکی   |    دەربارە   |    پەیوەندی   |    ئەرشیف
  • - بەر لە چوونت یان گەڕانەوەت بۆ ناوچەیەك کە شەڕی تێدا روودابێت یان تازە ئازادکرابێت، پێویستە پەیوەندی بە دامودەزگا حکومییە پەیوەندیدارەکان بکەیت.
  • - لە کاتی گەڕانەوە بۆ زێدی خۆتان، بەردەوام ئامۆژگاری منداڵەکانتان بکەن و چاودێری جموجٶل و گەڕان و سوڕانیان بکەن
  • - مەچۆرە ناو هیچ خانوویەك یان باڵەخانەیەك تاوەکو دڵنیانەبیت کە لەلایەن تیمە پسپۆڕەکانەوە پشکێنرابێت یان پاكکرابێتەوە
  • - بەر لە چوونت یان گەڕانەوەت بۆ ناوچەیەك کە شەڕی تێدا روودابێت یان تازە ئازادکرابێت، پێویستە پەیوەندی بە دامودەزگا حکومییە پەیوەندیدارەکان بکەیت
  • - بەر لە چوونت یان گەڕانەوەت بۆ ناوچەیەك کە شەڕی تێدا روودابێت یان تازە ئازادکرابێت، پێویستە پەیوەندی بە دامودەزگا حکومییە پەیوەندیدارەکان بکەیت
  • -هاوڵاتی بەرێز بۆ هیچ مەبەستێك نزیكی ناوچە پیسبووەکان بە (مین، تەقەمەنی یان بۆمبی چێنراو) مەكەوە.
راپۆرت و وتار
رێككەوتننامەی قەدەغەكردنی بەكارهێنان و ئەمباركردن و بەرهەمهێنان و گواستنەوەی مینە دژە كەسیەكان و لە ناوبردنیان

سەفەر فاخیر عەلی

وڵاتانی ئەندام ، بڕیاریان داوە كۆتایی بەو ئازارو مەینەتی و كارەساتانە بهێنن كە بەهۆی  مینی دژە كەسیەكان پەیدا دەبن ، هەموو هەفتەیەك بە سەدان كەس كە زۆربەیان كەسی بێ تاوان و سڤیلن بەتایبەتی مندالانَ دەكوژرێن، یاخود جەستەیان دەشێوێندرێت ، دەبنە كۆسپ لەبەردەم پێشخستنی ئابووری و ئاوەدانكردنەوەدا، دەبنە ڕێگر لەبەردەم گەراِندنەوەی پەنابەر و ئاوارەكانی ناوخۆیی بۆ نیشتیمانیان و دەبنە ئەگەری لێكەوتنەوەی چەندین دەرەنجامی زیان بەخشی تر دوای تێپەڕبوونی چەندەها ساڵ بەسەر چاندنیان 0

دەولەتانی ئەندام لەو باوەڕەدان كەوا ئەو پەڕی تواناكانیان بخەنە گەڕ بۆ بەشداریكردنیان لە گرتنەبەری ڕێگایەكی كاریگەر و هاوچەشن بۆ نە هێشتنی مینە دژە كەسیەكان و زامنكردنی لەناوبردنیان كە لە شوێنە جیاجیاكانی جیهان دا چێندراون 0

حەزدەكەن هەموو تواناكانیان بخەنە گەڕ بەمەبەستی فەراهەمكردنی یارمەتی بۆچاودێری كردنی قوربانیانی مین و راهێنانیان ، بۆ گەڕاندنەوەیان و دووبارە تێكەڵ بوونیان بە ژیانی كۆمەڵایەتی و ئابووری 0

دەزانن كەوا قەدەغەكردنی تەواوی مینە دژە كەسیەكان دەبێتە فاكتەرێكی گرنگ بۆ دروست كردنی متمانە 0

خۆشحاڵن بە پشت بەستن بە پڕۆتۆكۆلاتەكانی پەیوەندیدار بە قەدەغەكردن، یاخود سنووردانان لە بەكارهێنانی مینەكان،تەلەی گێلەكان و ئامێری تر ، بەشێوەی هەمواركراو لە  2ی ئایار ساڵی 1966 ،كە هاوپێچی رێككەوتننامەی قەدەغەكردن یاخود سنوورداركردنی بەكارهێنانی چەكی كلاسیكی یە كە زیانی رادەبەدەرو كاریگەری هەڕەمەكیانەی هەیە، بانگهێشتی هەموو ئەو دەوڵەتانە بكەن كە تاوەكو ئێستا ئەم پرۆتۆكۆلانەیان پەسەند نەكردووە تاوەكو بە زووترین كات ئەم رێككەوتننامەیە پەسەند بكەن 0

هەروەها خۆشحاڵن بە بڕیاری كۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان ژمارە 51/54 قاف لە رێكەوتی 10كانوونی یەكەمی ساڵی 1996، كە هانی دەوڵەتەكان دەدات تاكو هەوڵ بدەن  لە پێناو بە ستنی رێككەوتننامەیەكی نێودەوڵەتی كاریگەر كە بەشێوەیەكی یاسایی پابەند بێت بە قەدەغەكردنی بەكارهێنان و ئەمباركردن و بەرهەمهێنان و گواستنەوەی مینی زەمینی دژە كەسی 0 

هەروەها خۆشحاڵن بەو هەوڵانەی كە لە ماوەی ساڵانی رابردوودا لە هەردوو بواری تاك لایەنی و هەمەلایەنی دا دراون بە مەبەستی قەدەغە كردن و وەستاندنی بەكارهینانی مینە دژە كەسیەكان و ئەمباركردن و بەرهەمهێنان و گواستنەوەیان 0

جەخت دەكەن لەسەر رۆڵی هۆشیاركردنەوەی گشتی بۆپتەوكردنی بنەماكانی مرۆیی بەرەو دەركەوتنی بانگەوازێك بۆ قەدەغەكردنێكی تەواوی مینە دژە كەسیەكان و ناساندنی ئەو هەوڵانەی كە دەدرێن بۆ گەیشتن بەم ئامانجە لە رێگای بزووتنەوەی نێودەوڵەتی خاچی سوور و مانگی سوورەوە ، هەڵمەتی نێودەوڵەتی بۆ قەدەغە كردنی مینی زەمینی و چەندین رێكخراوی نا حكومی تر لە هە موو لایەكی جیهان دا 0

ئاماژە بە راگەیاندنی ئۆتاوا لە رێكەوتی(5)تشرینی یەكەمی ساڵی 1996 و راگەیاندنی برۆكسل لە رێكەوتی (27)ی حوزەیران ساڵی 1997 دەكەن كە هانی كۆمەڵگای نێودەوڵەتی دەدەن بۆ دانوستاندن بە مەبەستی بەستنی رێككەوتننامەیەكی نێودەوڵەتی كە بە شێوەیەكی یاسایی پابەند بێت بە قەدەغەكردنی بەكارهێنانی ئەمباركردن و بەرهەمهێنان و گواستنەوەی مینە دژە كەسیەكان 0

جەخت دەكەن لەسەر پەسەندكردن و هاندانی هەموو دەوڵەتەكان بۆ چوونە ناو ئەم رێككەوتننامەیە ، بڕیاری كاركردنی خێرا بدەن بەمەبەستی هاندان بۆ زیادكردنی مۆركی نێودەوڵەتی لە نێو هەموو نێوەندەكانی پەیوەندداردا، لە نێوانیان دا نەتەوە یەكگرتووەكان ، كۆنگرەی چەكداماڵین ، و رێكخراوە هەرێمیەكان، كۆمەڵەكان، كۆنفرانسی خستنەڕووی رێككەوتننامەی قەدەغەكردنی خستنەڕوو یاخود سنوورداركردنی بەكارهێنانی چەكی كلاسیكی دیاریكراو كە زیانی رادەبەدەرو كاریگەری هەڕەمەكی لێ‌ بەدیدەكرێت0

بە پشت بەستن بە بنەمای یاسای مرۆیی نێودەولەتی كە دەڵێت :_

مافی لایەنانی ئەندام لە ناكۆكی چەكداری دا، بۆ هەڵبژاردنی شێوازو ئامرازەكانی جەنگ مافێكی بئ سنوور نیە ، و ئەو بنەمایەی كە پەنابردنە بەر ناكۆكیەكانی چەكداری بۆ بە كارهێنانی چەك و موشەك و ئامرازو ئەو شێوازە جەنگیانەی كە دەبنە هۆی ئازارو زیانی رادەبەدەری بێ‌ هاوتا قەدەغەی دەكات، و ئەو بنەمایەی كە بە پێویستی دەزانێت جیاوازی بخرێتە نێوان كەسانی سڤیل و شەڕكەردا0


مادەی یەكەم(1)

پابەندییەكانی گشتی 

1_هەر دەوڵەتێكی ئەندام لەم رێككەوتننامەیە بەڵێن دەدات كەوا لەهەر بارودۆخێكدا بێت نابێت هەڵسێت بە :-

أ_بەكارهێنانی مینە دژە كەسیەكان 0

ب_دروست كردن و بەرهەمهێنانی مینە دژە كەسیەكان، یاخود بە هەر رێگایەكی تر بەدەستی بهێنێت ، یاخود ئەمباری بكات یان پارێزگاری لێ‌ بكات، یاخود هەڵسێت بە گواستنەوەیان بۆ هەر شوێنێكی تر، ئینجا چ بەشێوەی راستەوخۆ بێت یان ناراستەوخۆ0

ج_یارمەتیدان، یاخود هاندان و وروژاندنی كەسانێك و بە هەر رێگایەك بێت بە مەبەستی هەڵسان بە چاڵاكیەكانی قەدەغەكراو لە نێو دەولەتانی ئەندام بەپێ‌ ی ئەم رێككەوتننامەیە 0

2_هەر دەولەتێكی ئەندام بەپێ‌ ی بەندەكانی ئەم رێككەوتننامەیە بەڵێن دەدات كەوا هەموو مینە دژە كەسیەكان لەناوببات و لەناوبردنیان مسۆگەر بكات 0





مادەی (2)

1_((مینی دژەكەسی )) ئەو مینەیە كە بەجۆرێك دروست كراوە بە هۆی بوون و نزیك بوونەوەو دەست لێدانی كەسێك دەتەقێتەوە ، دەبێتە هۆی لە كارخستن و یاخود برینداركردن و كوشتنی كەسێك یاخود زیاتر لە كەسێك ، بەڵام ئەو مینانەی كە دروست كراون بۆ تەقاندنەوە بەهۆی بوون و نزیكبوونەوە و بەركەوتنی ئۆتۆمبیل نەك كەسان بە جۆرێك دروست كراون تەنها بە هۆیانەوە دەتەقنەوە بۆیە بە مینە دژە كەسیەكان هەژمار ناكرێن، چونكە بەم جۆرە دروست كراون0

2_مەبەست لە ((مین ))جۆرە تەقەمەنیەكە دروستكراوە تاوەكو لە ژێر زەوی یاخود نزیك رووی زەوی یاخود لە سەر یان لە نزیك هەر روویەكی تر دادەنرێت كە بە هۆی بوون و نزیك بوون و بەركەوتنی كە سێك یاخود ئۆتۆمبێلێك دەتەقێتەوە 0

3_ مەبەست لە (( ئامێری دژە دەست لێدان )) ئامێرێكە دروستكراوە بۆ پارێزگاری كردن لە مین وە بەشێكە لە مین كە گەیەنراوە یاخود بە مینەوە بەستراوەتەوە كە دەتەقێتەوە بەهۆی دەستكاری كردن بە مین یاخود بە ئەنقەست و بە هەر رێگایەكی تر سیستەمەكەی تێكبدرێت .

4_مانای ((گواستنەوە )) سەرەڕای گواستنەوەی ماددی بۆ مینی دژەكەسی لە ناو هەرێمی نیشتیمانێكدا یاخود هێنانی بۆ ناو ئەو وڵاتە ، هەروەها گواستنەوەی قەواڵەی خاوەندارێتی مینەكان و سەرپەرشتی كردن لەسەر گواستنەوەیان دەكرێت ، گواستنەوە ئەو هەرێمانە ناگرێتەوە كەوا مینی دژە كەسیان تێدا چێندراوە 0

5_((ناوچەی مینرێژكراو )) ناوچەیەكی مەترسیدارە بەهۆی بوونی مین یاخود گومان لە بوونی مین تیادا بەدی دەكرێت0


مادەی (3)

الاستپنا‌وات (نائاساییەكان)

1_سەرەڕای پابەندبوونەكانی گشتی بەپێ‌ ی مادەی (1) رێگە دراوە كەوا ژمارەیەك لە مینە دژە كەسیەكان هەڵبگیرێن یاخود بگوازرێنەوە بۆ مەبەستی داهێنانی تەكنەلۆژیای دۆزینەوەی مین و لابردن و لە ناوبردنیان وە هەروەها بۆ ئەنجامدانی راهێنان لە بارەیانەوە بە مەرجێك ئەو ژمارەیە زیاتر نەبێت لە پێداویستی ئەو مەبەستەی كە بۆی بەكاردێت 0










مادەی (4)

لەناوبردنی ئەمباركراوەكانی مینە دژە كەسیەكان

جگە لەوەی كە لە مادەی (3)دا هاتووە ، هەر دەوڵەتێكی ئەندام پەیمان دەدات بۆ لەناوبردن و زامنكردنی لەناوبردنی سەرجەم مینەكانی دژە كەسی كە ئەمباركراون و خاوەنیەتی یاخود لە ژێر خاوەندارێتی و دەسەڵاتی دان ، پێویستە تاكو بكرێت بە زووترین كات ئەم كارە ئەنجام بدات بە جۆرێك كە لە چوار ساڵ تێپەڕنەكات لە دەستپێكی جێبەجێكردنی ئەم رێككەوتننامەیە كە لەلایەن دەولەتانی ئەندامەوە لەسەری رێككەوتوون0


مادەی (5)

لەناوبردنی مینی دژەكەسی لە ناوچە مینڕێژكراوەكان

1_هەر دەولەتێكی ئەندام لە لای خۆیەوە بەڵێن دەدات بۆ لەناوبردن یاخود زامنكردنی لە ناوبردنی هەموو مینێكی دژە كەسی لەو ناوچە مینڕێژكراوانەی كە لەژێر دەسەڵات و كۆنترۆڵی دایە ، بە زووترین كات ، كە لە دە ساڵ تێپەڕ نەكات لە دەستپێكی جێبەجێكردنی ئەم رێككەوتننامەیە لە لایەن دەولەتانی ئەندام0

2_هەر دەوڵەتێكی ئەندام هەموو هەوڵ و تواناكانی خۆی دەخاتە گەڕ بۆ دیاریكردن و دەستنیشانكردنی هەموو ئەو ناوچانەی كە لە ژێر دەسەڵات و كۆنتڕۆڵی دایە كە بە ناوچە مینڕێژكراوەكان ناسراون یاخود گومانی بوونی مینی دژە كەسیان لێ‌ دەكرێت ، تاوەكو بكرێت بە زووترین كات هەڵسن بە دابینكردنی دانانی نیشانەكانی بوونی مین لە دەورووبەری سنووری دەرەكی هەموو كێڵگە مینەكانی دژە كەسی و لەناوچە مینڕێژكراوەكان و دابینكردنی پاسەوانی و پارێزگاری كردنیان بە پەرژینێك یاخود بە هەر ڕێگایەكی تربێت تاكو بە تەواوی كەسانی سڤیل لەم ناوچانە دووربخاتەوە تاكو هەموو ئەو مینە دژە كەسیانەی لەم ناوچانەدا هەن بەتەواوی لە ناو دەبردرێن ،دانانی ئەو نیشانانە بەلای كەم پێویستە بگونجێن لە گەل پێوەرەكانی دیاریكراو لە پڕۆتۆكۆلی تایبەت بە قەدەغەكردن و سنوورداركردنی بەكارهێنانی مین و بۆمبە تەقیوەكان و ئامێرەكانی ترەوە، بەو شێوەیەی كە لە 3ی ئایاری ساڵَی 1996 هەمواركراوە و هاوپێچە بە رێككەوتننامەی قەدەغەكردن و سنوورداركردنی بەكارهێنانی چەكی كلاسیكی كە زیانێكی رادەبەدەر و كاریگەری كوێرانەیان لێ‌ بەدی دەكرێت 0

3- هەر دەوڵەتێكی ئەندام ئەگەر نەیتوانی لە ماوەی دیاریكراو لە بڕگەی (1)دا هەڵسێت بە ئەنجامدانی كاری لەناوبردن و زامنكردنی لەناوبردنی هەموو مینەكانی دژەكەسی ،ئەوا دەتوانێت داوای كۆبوونەوەیەك یاخود كۆنفرانسێكی حستنەڕوو بكات بۆ درێژكردنەوە و دیاریكردنی دوا ماوە بۆ كۆتایی هێنان بە لەناوبردنی ئەو مینە دژەكەسیانە ، بەمەرجێك ئەو ماوەیە لە (10) دە ساڵ تێپەڕ نەكات0

4_هەر داواكاریەك پێكدێت لە :_

أ_ماوەی پێشنیازكراو بۆ درێژكردنەوە0

ب_بە درێژی ڕوونكردنەوەی هۆیەكانی پێشنیازكراو بۆ درێژكردنەوە ، كە پێكدێت لە:_

1. ئامادەكاری و رەوشی ئەو كارانەی كە جێبەجێكراون لە چوارچێوەی بەرنامەی  نەهێشتنی مینەكان دان0

2. ئامرازو شێوەكانی تەكنیكی(التقنیە) و دارایی ئەوانەی كە لە بەردەستی دەولەتی ئەندام دایە بۆ لەناوبردنی هەموو مینەكانی دژە كەسی 0

3. ئەو بارودۆخانەی كە دەبنە ئاستەنگ لە بەردەم توانای دەولەتی ئەندام بۆ لە ناوبردنی هەموو مینەكانی دژە كەسی لە ناوچە مینڕێژكراوەكاندا0

ج_ دەرەنجام و كاریگەریەكانی مرۆیی و كۆمەڵایەتی و ئابووری و ژینگەیی بۆ درێژكردنەوە0

د_هەروەها هەر زانیاریەكی تر كە پەیوەست بێت بە داواكاری ماوەی پێشنیازكراو بۆ درێژكردنەوە0

5_ كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆنفرانسی نمایشی (خستنە ڕووی ) داواكاریەكە، بە ڕەچاوكردنی فاكتەرەكانی هاتوو لە بڕگەی (4) هەڵدەسەنگێنێت و بڕیارێك وەردەگرێت بە زۆرینەی دەولەتانی ئەندام و ئامادە و دەنگدەر سەبارەت بە پەسەندكردنی داواكاری ماوەی درێژكردنەوەی0

6_ماوەی درێژكردنەوە دەكرێت نوێ‌ بكرێتەوە بە پێشكەشكردنی داواكاریەكی نوێ‌ بە پێ‌ ی بڕگەكانی (2،4،5) ی ئەم بەندەیە ، بۆ داواكاری نوێ‌ ی درێژكردنەوە بە گوێرەی ئەم بەندە پێویستە دەولەتی ئەندام زانیاری زیاتری پەیوەنددار بەماوەی درێژكراوی رابردوو پێشكەش بكات 0


مادەی (6)

هاوكاری و یارمەتی نێودەوڵەتی

1_هەر دەولەتێكی ئەندام بۆ بەجێگەیاندنی پابەندبوونەكانیان بە پێ‌ ی ئەم رێككەوتننامەیە مافی ئەوەی هەیە لە هەر كاتێكدا بكرێت و لە سنووری تواناكانی دابێت داوای هاوكاری و یارمەتی لە دەوڵەتانی تری ئەندام بكات و كۆمەكیان لێ‌ وەربگرێت0

2_هەر دەولەتێكی ئەندام بەڵێن دەدات بۆ ئاسنكاریكردن لە ئاڵوگۆڕكردنی ئامرازو كەرەستەو زانیاریەكانی زانستی و تەكنەلۆجی بە باشترین شێوەی كە بكرێت سەبارەت بە جێبەجێكردنی ئەم پەیمانە و مافی ئەوەی هەیە ئەندامی لەم ئاڵوگۆڕیە بكات،و دەولەتانی ئەندام نابێت هیچ باج و ڕێگریەكی كە پێویست نەكات لە سەر دابینكردنی ئامرازو ئامێرەكانی مینپاكی و زانیاریەكانی تەكنەلۆجی پەیوەنددار بە مەرەمەكانی مرۆیی بسەپێنێت0

3_هەر دەوڵەتێكی ئەندام بە پێ‌ ی توانای خۆی هەڵدەستێت بە دابینكردن و پێشكەشكردنی یارمەتی بۆ چاودێری كردن و ڕاهێنانی بەركەوتوانی مین و دووبارە گەڕاندنەوەیان بۆ ناو ژیانی كۆمەڵایەتی و ئابووری،سەرەڕای دانانی پڕۆگرامێكی هۆشیاركردنەوە لە مەترسیەكانی مین ، ئەم یارمەتیانە دەكرێت لە رێگای زۆر لایەنەوە پێشكەش بكرێت وەكو رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان،رێكخراو دەزگاكانی نێودەوڵەتی و هەرێمی و نیشتیمانی ، و لێژنەی خاچی سووری نێودەوڵەتی ، كۆمەڵەكانی خاچی سوور و مانگی سووری نیشتیمانی و یەكێتی نێودەوڵەتی ، رێكخراوە ناحكومیەكان ، یاخود لەسەر بنەمای دوو لایەنی 0

4_هەر دەوڵەتێكی ئەندام بە پێ‌ ی توانای خۆی هەڵدەستێت بە پێشكەشكردن و دابینكردنی یارمەتی بۆ نەهێشتنی مینەكان و چاڵاكیەكانی پەیوەنددار بە مینەوە ، و ئەم یارمەتیە پێویستە لە رێگای زۆر لایەنەوە پێشكەش بكرێت وەكو رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان و رێكخراو دەزگاكانی نێودەوڵەتی و هەرێمی ،رێكخراو و دەزگاكانی ناحكومی یاخود لە سەر بنەمای دوولایەنی یاخود خۆبەخشی بۆ سندوقی نەتەوە یەكگرتوەكانی پەرەپێدان بۆ خۆبەخشی لە پێناو لابردن و نەهێشتنی مینەكان، یاخود سندوقەكانی تری هەرێمی پەیونددار بە لابردن و نەهێشتنی مینەكان 0

5_هەر دەولەتێكی ئەندام بە پێ‌ ی توانای خۆی هەڵدەستێت بە پێشكەشكردن و دابینكردنی یارمەتی بۆ لە ناوبردنی ئەمباركراوەكانی مینی دژەكەسی 0

6_هەر دەوڵەتێكی ئەندام بەڵێن دەدات بۆ پێشكەشكردنی زانیاری بۆ بنكەی زانیاری پەیوەنددار بە لابردنی مینەكان كە دانراوە لە چوارچێوەی رێكخراوەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان 0بەتایبەتی زانیاریەكانی پەیونددار بە هەموو شێوازو هۆكارەكان و تەكنۆلۆجیاكانی لابردنی مینەكان ، وە لیستەكانی شارەزاكان، یاخود ئاژانسەكانی شارەزایەكان، یاخود مەڵبەندەكانی پەیوەندیەكانی نیشتیمانی سەبارەت بە لابردنی مینەكان0

7_هەر دەولەتبَكی ئەندام بۆی هەیە داوا لە نەتەوە یەكگرتووەكان ، یان رێكخراوەكانی هەرێمی ، یاخود دەوڵەتانی تری ئەندام یان نێوەندەكانی حكومی نێودەوڵەتی یاخود ناحكومی تری پەیوەنددار بكات بۆ یارمەتیدانی دەسەڵاتدارەكانی بەمەبەستی دانانی بەرنامەیەكی نیشتیمانی بۆ لابردنی مینەكان بە ئامانجی دەستنیشانكردنی چەند خاڵێك وەكو :_

أ_ قەبارە و رادەی گرفتی مینەكانی دژەكەسی 0

ب_سامانی دارایی و تەكنۆلۆژی و مرۆیی پێویست بۆ جێبەجێكردنی بەرنامە 0

ج_ هەڵسەنگاندنی ژمارەی ساڵانی پێویست بۆ لەناوبردنی هەموو مینەكانی دژە كەسی لە ناوچە مینرێژكراوەكان دا ئەوانەی دەكەوێتە ژێر دەسەڵاتی دەولەتی ئەندام، یاخود لە ژێر كۆنترۆڵیدان 0

د_چاڵاكیەكانی هۆشیاركردنەوە لە مەترسیەكانی مین بەمەبەستی دانانی سنوورێك بۆ ئەو رووداوانەی كە پەیوەستن بە مینەوە دەبنە هۆی كوشتن و قوربانیدانی تر0

ه_پێشكەشكردنی یارمەتی بۆ قوربانیانی مین0

و_پەیوەندی نێوان دەولەتی ئەندام و قەوارەكانی حكومی نێودەوڵەتی و ناحكومی پەیوەنددار كە كاردەكەن بۆ جێبەجێكردنی بەرنامەكە 0

8_بەپێ‌ ی ئەم بەندەیە ، هەر دەولەتێكی ئەندام هاوكاری بكات یاخود وەربگرێت دەبێت هاوكاری بكات بەمەبەستی دابینكردنی جێبەجێكردنی تەواو و دەست بەجێ‌ بۆ بەرنامەی هاوكاری و یارمەتیدان كە لەسەری رێككەوتوون0










مادەی(7)

رێ‌ و شوێنەكانی ئاسانكاری

1_ هەر چۆنێك بێت پێویستە هەر دەوڵەتێكی ئەندام لە زووترین كاتدا بەمەرجێك ماوەكەی لە (180) رۆژ تێپەڕنەكات بە سەر دەستپێكی جێبەجێكردنی ئەم رێكەوتننامەیە لە لایەن دەولەتانی ئەندامەوە راپۆرتێك پێشكەش بە ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان بكات سەبارەت بە :

أ_ رێگاكانی جێبەجێكردنی نیشتیمانی ئاماژە پێكراو لە مادەی (9) دا0

ب_ كۆی گشتی هەموو ئەمباركراوەكانی مینە دژە كەسیەكان ئەوانەی كە هەن، یاخود لە ژێر دەسەڵات و كۆنتڕۆلی دان ، ئەمەش هەموو جۆرو بڕو (چەندێتی ) مینە دژە كەسیەكان ئەمباركراو دەگرێتەوە وە ئەگەر لە توانای دابێت لەگەل كۆی گشتی جۆرەكانیشیان 0

ج_ تا ئەو ڕادەیەی كە دەكرێت ، شوێنی هەموو ناوچەكانی مینڕێژكراو، ئەوانەی كە لە ژێر دەسەڵات و كۆنتڕۆڵی دان كە مینی دژە كەسیان تێدایە ، یاخود گومانی هەبوونیان لێ‌ دەكرێت، كە گەورەترین رادەی بوونی مین بەخۆوە بگرێت لە رووی جۆرو چەندێتی هەموو جۆرەكانی مینی دژەكەسی لە هەموو ناوچە مینرێژكراوەكاندا و  هەروەها كەی ئەم مینانەش چێندراون0

د_جۆرو چەندێتی ، و ئەگەر بكرێت ژمارەی هەموو گرووپەكانی مینە دژە كەسیەكان پارێزراو یاخود گواستراوە بۆ مەبەستی گەشەپێدانی تەقەمەنیەكانی دۆزینەوەی مینەكان و لابردن و لەناوبردنیان وە راهێنان لەسەریان ، یاخود گواستراوە بە مەبەستی لە ناوبردن ، هەروەها ئەو دەزگایانەی كە رێگایان پێدراوە لەلایەن یەكێك لە دەولەتانی ئەندامەوە بۆ پارێزگاریكردن و گواستنەوەی مینە دژە كەسیەكان ، بە پێ‌ ی مادەی 2 0

ه_ هەروەها رەوشی بەرنامەكانی گۆڕینی دامەزراوەی بەرهەمهێنانی مینی دژەكەسی بۆ چاڵاكیەكی تر یاخود نەهێشتنی بەرهەمهێنانیان 0

و_ رەوشی بەرنامەكانی لە ناوبردنی مینی دژەكەسی بە پێ‌ ی بەندەكانی(4و 5 ) لەوانەش روونكردنەوەی ئەو شێوازانەی كە بۆ لەناوبردنیان بەكاردێن، و هەموو شوێنەكانی لەناوبردن و پێوەرەكانی سەلامەتی و ژینگەیی پەیڕەوكراو كە پێویستە لە بەرچاوبگیرێن0

ز_جۆر و چەندێتی هەموو مینەكانی دژەكەسی لە ناوبردراو پاش ئەوەی كە ئەم رێككەوتننامەیە دەكەوێتە بواری جێبەجێكردنەوە لە لایەن دەولەتی ئەندام ، بەشێوەیەكی دوورو درێژ لە هەموو جۆرەكانی مینی دژەكەسی پێكدێت ، كە بە پێ‌ ی بەندەكانی 5،4 یەك بەدوای یەكدا لەناوبردراون ، ئەگەر لەتوانادابێت ، ژمارەی گشتی هەرجۆرێك لە مینەكانی دژەكەسی كە لە باری لەناوبردندان بە پێ‌ ی مادەی 4 0

ح_ خەسڵەتەكانی تەكنیكی هەموو جۆرەكانی مینی دژەكەسی بەرهەمهێنراو ، تا ئەو رادەی كە ناسراون، ئەوانەی كە ئێستا خاوەنیەتی یاخود لەلایەن دەوڵەتی ئەندامەوە هەن ، لەگەل ئەمەشدا تا ڕادەیەكی گونجاو ، بۆ بەدەستهێنانی زانیاری كە ئاسانكاری لە ناسینەوەو لەناوبردنی مینی دژەكەسی دا دەكەن، ئەم زانیاریانەش بەلای كەم پێكدێن لە پێوەرەكانی قەبارە و گەیێنراوەكانی كەپسوولەی تەقینەوە ، ناوەڕۆكی مادەی تەقەمەنی ، ناوەڕۆكی كانزایی ، وێنەی فۆتۆگرافی رەنگاو رەنگ و چەندین زانیاری تر كە دەبنە ئاسانكاری بۆ لابردنی مینەكان0

گ_ ئەو رێ‌ و شوێنانەی كە گراونەتەبەر بۆ دەركردنی ئاگاداریەكی دەستبەجێ‌ و كاریگەر بۆ خەڵكی، سەبارەت بە هەموو ناوچەكانی دیاریكراو بەپێ‌ ی بڕگەی (2) لە مادەی(5) 0

2_ هەر دەولەتێكی ئەندام بەپێ‌ ی ئەم مادەیە زانیاری پێشكەشكراوی ساڵانەی خۆی نوێ‌ دەكاتەوە كە ساڵنامەی پێشتریش دەگرێتەوە، و بە راپۆرتێك بە ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان رادەگەیەنێت لە ماوەیەكدا كە لە 20 نیسانی هەموو ساڵێك تێپەڕنەكات0

3_ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان ئەو هەموو راپۆرتانەی كە وەریگرتوون رەوانەی دەولەتانی ئەندام دەكاتەوە . 


مادەی 8

ئاسانكاریكردن لە پابەندبوون و روونكردنەوەدا

1_دەولەتانی ئەندام بۆ جێبەجێكردنی بەندەكانی ئەم رێكەوتننامەیە رێك دەكەون كەوا بەوپەڕی گیانی هاوكاریەوە لەگەل یەكتری كار بكەن بۆ ئاسانكاریكردن لە پابەندبوونی دەولەتی ئەندام بە پابەندبوونەكانی بەپێ‌ ی ئەم رێكەوتنامەیە0

2_ئەگەر دەوڵەتێك یاخود زیاتر لە دەولەتێكی ئەندام ویستی روونكردنەوەیەك لەسەر كێشەكانی پەیوەنددار بە دەوڵەتێكی تری ئەندام سەبارەت بە پابەندبوونی بە بەندەكانی ئەم رێككەوتنامەیە بەدەست بێنێت، بۆ ئەوەی چارەیەك بۆ ئەم كێشانە ببینێت ، بۆی هەیە داوای روونكردنەوەی ئەم كێشەیە لە رێگای ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان پێشكەش بە دەولەَتی ئەندام بكات ، وە ئەم داواكاریە پێویستە هاوپێچ بێ‌ بەهەموو زانیاریەكانی گونجاو، هەردەولەتێكی ئەندام مافی ئەوەی هەیە داواكاریە بێ‌ بنەماییەكانی روونكردنەوە رەت بكاتەوە لەگەل خۆ دوورخستنەوە لە چەوتی بەكارهێنانیان 0

دەولەتی ئەندام ئەوەی كە داواكاری روونكردنەوەی پێگەیشتووە لە رێگای ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكانەوە لە ماوەی (28) رۆژدا هەموو ئەو زانیاریانەی كە دەبنە هاریكار بۆ روونكردنەوە ی كێشەكە پێشكەش بە دەوڵەتی داواكار دەكات 0

3_ئەگەر دەوڵەتی ئەندامی داواكار لە رێگای ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكانەوە لە ماوەی دیاریكراودا وەڵامەكەی پێ‌ نەگەیشت و وای بینی كەوا وەڵامدانەوە لەسەر داواكاری روونكردنەوە جێگای رەزامەندی نیە، ئەو دەولەتە لە رێگای ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكانەوە ئەم كێشەیە پێشكەش بە كۆبوونەوەی داهاتووی دەوڵەتانی ئەندام دەكات ، و ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان ئەو داواكاریە كە هاوپێچە لەگەل هەموو زانیاریەكانی گونجاو و پەیوەنددار بە داواكاری روونكردنەوە ، رەوانەی هەموو دەوڵەتانی ئەندام دەكات ، وە ئەو هەموو زانیاریانە پێشكەش بەو دەوڵەتە دەكرێت كە داوای روونكردنەوەی لێ‌ كراوە وە مافی ئەوەی دەبێت كە وەلامی خۆی لە بارەیانەوە بدات0

4_تاوەكو كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام دەبەسترێت ، هەر دەولەتێكی ئەندامی پەیوەنددار بۆی هەیە داوا لە ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان بكات بۆ گرتنەبەری هەموو هەوڵەكانی دۆستانەیی خۆی بەمەبەستی ئاسانكاریكردن لە بەدەستهێنانی روونكردنەوەی داواكراو0

5_دەكرێت دەولەتی ئەندام ئەوەی كە داوای پێشكەشكردووە لە رێگای ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكانەوە پێشنیازی بەستنی كۆبوونەوەیەكی تایبەتی دەولەتانی ئەندام بكات بۆ ئەوەی چاو بەم كێشەیەدا بخشێندرێتەوە، ئەوكات ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان هەڵدەستێ‌ بە ناردنی ئەم پێشنیازە لەگەل هەموو زانیاریەكانی پێِشكەشكراو لەلایەن دەولەتی پەیوەنددارەوە كە پەیوەندیان بەم بابەتەوە هەیە بۆ هەموو دەوڵەتانی تری ئەندام كە داوایانی لێ‌ دەكات ئایا بەستنی كۆبوونەوەیەكی تایبەتی دەولەتانی ئەندامی پێویستە بۆ مەبەستی چاوپێداخشاندن بەم كێشەیە دا. لەكاتێكدا ئەگەر 1/3دەولەتانی ئەندام بەلایەنی كەم لەنێوان 14رۆژ لە بەرواری ناردنی ئەم نامەیەدا پشتگیریان كرد كە ئەو كۆبوونەوەیە تایبەت بە دەولەتانی ئەندام پێویستە ببەسترێت ،ئەوا ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتوەكان بانگهێشتی دەولەتانی ئەندام دەكات بۆ بەستنی ئەم كۆبوونەوەیە لە ماوەیەكی تردا كە ماوەكەی لە 14رۆژ پێكدێت وە رادەی یاسایی (النصاب القانونی ) داواكراو بۆ بەستنی ئەم كۆبوونەوەیە لە زۆرینەی دەولەتانی ئەندام پێكدێت 0

6_كۆبونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆبونەوەی تایبەتی دەولەتانی ئەندام ، بەپێ‌ ی ئەو بارودۆخەی كە هەیە ، بەپلەی یەكەم بڕیاردەدات ئایا ئەم پرسەیە پێویست بە تێڕوانێكی زیاتر دەكات، لەگەل رەچاوكردنی هەموو زانیاریەكانی پێشكەشكراو لە لایەن دەولەتانی ئەندامەوە كە پەیوەندیان بەم بابەتەوە هەیە ،كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆبوونەوەی تایبەتی دەولەتانی ئەندام هەموو تواناكانی خۆیان دەخەنە گەڕ بەهەماهەنگی بۆ گەیشتن بە بڕیارێك ، سەرەڕای خستنەگەڕی هەموو تواناكانیان ئەگەر نەگەیشتنە هیچ رێككەوتنێك ، ئەوا كۆبوونەوە بە زۆرینەی دەنگەكانی دەولەتانی ئەندامی ئامادەو دەنگدەر بڕیارێك وەردەگیرێت 0

7_ هەموو دەولەتانی ئەندام هاوكاریەكی تەواو لەگەل كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆبوونەوەی تایبەت بە دەولەتانی ئەندام دەكەن بۆ تەواوكردنی خستنەڕووی كێشەكە (پرسەكە) ، وەكو شاندەكانی رێپێدراو بۆ گەڕان بە دوای راستیەكاندا بە پێ‌ ی بڕگەی 8 0

8_ئەگەر كارەكە پێویستی بە روونكردنەوەی زیاتری كرد، ئەوا كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆبوونەوەی تایبەتی دەولەتانی ئەندام رێگە دەدات بە ناردنی شاندی گەڕان بە دوای راستیەكاندا و بۆ دەسەڵاتپێدانی بە زۆرینەی دەنگی دەولەتانی ئەندامی ئامادەو دەنگدەر بڕیارێك وەردەگرێت، دەولەتی ئەندامی كە داوای روونكردنەوەی لێكراوە لە هەركاتێكدا بێت دەتوانێت بانگهێشتی شاندەكە بكات بۆ گەڕان بەدوای راستیەكاندا لەناو هەرێمێكدا، ئەو شاندە بەكاری خۆی هەڵدەستێت بە بێ‌ دەركردنی هیچ بڕیارێك لە كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود لە كۆبوونەوەی تایبەت بە دەولەتانی ئەندام كە رێگەیان داوە بە ناردنیان ، ئەو شاندە كە لە ژمارەیەك شارەزا پێك دێت كە ژمارەیان دەگاتە 9 كەس ،  هەڵبژاردن و رەزامەندی دەربڕین لە سەریان بە پێ‌ ی بڕگەكانی 9و10 دەبێت، ئەم شاندە زانیاری زیاتر لەسەر شوێنەكە و هەموو شوێنەكانی تر كە پەیوەندی راستەوخۆیان بە پرسی پابەندبونی داواكارەوە كۆدەكاتەوە 0 كە دەكەونە ژێر دەسەڵات و كۆنتڕۆڵی دەولەتی ئەندام ئەوەی كە داوای روونكردنەوەی لێكراوە0

9_ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان هەڵدەستێت بە ئامادەكردن و تەواوكردنی لیستێك بەناو و رەگەزی ئەو شارەزایانەی كە لێهاتوون و لە لایەن دەولەتانی ئەندامەوە پێشكەشكراون و چەندین زانیاری تر لە بارەیانەوە و رەوانەی هەموو دەولەتانی ئەندام دەكات 0هەر شارەزایەك ناوی لە لیستەكەدا هەبێت ئەوا هەڵبژێردراوە بۆ ئەندامیكردن لە هەموو شاندەكانی گەڕان بە دوای ڕاستیەكاندا ئەگەر یەكێك لە دەولەتانی ئەندام ناڕازیبوونی خۆی بە نووسین دەرنەبڕیبێت لەكاتی ناڕازیبووندا ، ئەو شارەزایەی كە لە لایەن دەولەتی ئەندامەوە ناڕازیی لە بەرامبەری دەربڕیوە ناتوانێت ئەندامیەتی لە شاندی گەڕان بەدوای راستیەكاندا بكات لەو هەرێمەی دەكەوێتە ژێر دەسەڵات و كۆنتڕۆڵی دەولەتی ئەندامدا، ئەگەر پێش دەستنیشانكردنی شارەزایەكە ناڕازیبوونەكە راگەیەندرابێت0

10_بە پێ‌ ی وەرگرتنی داواكاریەك لە كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام، یاخود كۆبوونەوەی تایبەت بە دەولەتانی ئەندام هەڵدەستێت بە دیاریكردن و دەستنیشانكردنی ئەندامانی شاندەكە لە گەل سەرۆكی شاند ئەمەش پاش راوێژكردن لەگەل دەولەتی ئەندام كە داوای روونكردنەوەی لێكراوە ، لە شاندەكەدا هاووڵاتیانی دەولەتانی ئەندام كە داوای پێكهێنانی شاندی گەڕان بەدوای راستیەكاندا لێكراوە یاخود راستەوخۆ كاریان لێدەكرێت نابێت دەستنیشان بكرێن، ئەندامانی شاندی دیاری هەموو مافەكانی تایبەت و پارێزراو(حصانە) دەبن بە پێ‌ ی مادەی(6 )شەشەم لە رێككەوتننامەی مافەكانی تایبەت و پارێزراوەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان كە پەیڕەوكراوە لە 13ی شوباتی ساڵی 1946دا0

11_ئەندامانی شاندی گەڕان بەدوای راستیەكاندا دەگەنە ناو خاكی دەولەتانی ئەندام كە داوای روونكردنەوەیان لێكراوە لە یەكەم دەرفەتدا كە بتوانن، ئەویش بە راگەیاندنێك كە بەلایەنی كەم 72 كاتژمێر پێشتر پێیان راگەیەندرابێت ، دەولەتی ئەندامی كە داوای روونكردنەوەی لێكراوە هەموو رێ‌ و شوێنە كارگێڕیەكانی پێویست دەگرێتە بەر بۆ پێشوازیكردنی شاندەكەو گواستنەوە و حەواندنەوەیان و بەرپرس دەبێت لە دابینكردنی ئاسایش بۆ شاندەكە بەوپەڕی تواناییەوە لەو  كاتەی كە شاندەكە لە هەموو ئەو زەویانەدایە كە لە ژێر دەسەڵات و كۆنتڕۆڵی دایە 0

12_ شاندی گەڕان بە دوای راستیەكاندا بە بێ‌ دەست وەردان لە سەروەری دەولەتی ئەندام كە داوای روونكردنەوەی لێكراوە ، هەموو ئامێرو دەزگاكانی پێویست كە بەكاردێن بە شێوەیەكی تایبەت بۆ كۆكردنەوەی زانیاریەكان لە گەل خۆیان ببەن بۆ ناو دەولەتی داوالێكراو، هەروەها پێش ئەوەی شاندەكە بگاتە دەولەتی ناوبراو ئەوا پێویستە ئاگاداری بكاتەوە لە هەموو ئەو ئامێرو دەزگایانەی كە پێویستن لە كاتی بەكارهێنانیان بۆ دیاریكردنی راستیەكان كە لەگەل خۆی ببەن0

13_دەولەتی ئەندام كە داوای روونكردنەوەی لێكراوە هەموو تواناكانی خۆی دەخاتەكار بۆ دابینكردنی دەرفەتی ئاخاوتنی شاندی گەڕان بەدوای راستیەكاندا لەگەل هەموو ئەو كەسانەی كە پەیوەنددارن و لە توانایاندا هەیە زانیاری پێویست و پەیوەنددار بە پرسی پابەندبوونی دەوڵەتی داوالێكراو پێشكەشیان بكەن0

14_ دەولەتی ئەندام كە داوای روونكردنەوەی لێكراوە رێگا دەدات بە شاندی گەڕان بە دوای راستیەكاندا بۆ گەیشتن بە هەموو ئەو شوێن و دامەزراوانەی كە لە ژێر دەسەڵات و كۆنتڕۆڵی دەوڵەتی ناوبراودان و بە بۆچوونی شاندەكە پێشبینی بوونی زانیاری و راستی رووداوەكانی پەیونددار بەرپرسی پابەندبوونی لێ‌ بەدیدەكرێت، ئەمەش دەكەوێتە ژێر باری ئەو رێ‌ و شوێنانەی كە دەولەتی ئەندامی داوالێكراو بۆ روونكردنەوە وا بیردەكاتەوە كە پێوستن بۆ :

     أ_پاراستنی ئامێرو زانیاریەكان و شوێنە هەستیارەكان 0

    ب_یان پارێزگاریكردن لە هەر پابەندبوونێكی دەستووری كە دەكەوێتە ئەستۆی دەولەتی ئەندامی داوالێكراو بۆ روونكردنەوە سەبارەت بە مافەكانی پەیوەنددار بە خاوەندارێتی و كردارەكانی پشكنین و دەست بەسەرداگرتن و هەرمافێكی تری دەستووری0

ج_ یاخود پاراستن و سەلامەتی جەستەیی ئەندامانی شاندی گەڕان بە دوای راستیەكاندا0 

لەوكاتەی دەولەتی ئەندامی داوالێكراو بۆ روونكردنەوە ئەو هەموو كارڕاییانەی گرتەبەر ، ئەوا هەموو توانای گونجاوی خۆی دەخاتەگەڕ تاوەكو بەهۆی شێوازەكانی جێگرەوە پابەندبوونی خۆی بەم رێككەتنامەیەوە بسەلمێنێت 0

15_ شاندی پەیوەنددار بە گەڕان بەدوای راستیەكاندا نابێًت لە 14 رۆژ زیاتر لەناو هەرێمی دەولەتی ئەندام و پەیوەنددار بمێنێتەوە و نابێت لە 7 رۆژ زیاتر لە هەر شوێنێكی ئەم دەوڵەتەدا بمێنێتەوە ، ئەگەر لە سەر هەر شتێكی تر رێك نەكەوتبن0

16_مامەڵەكردن لەگەل هەموو ئەو زانیاریانەی كە بە نهێنی پێشكەشكراون، پەیوەندیان بە بابەتی شاندی گەڕان بەدوای راستیەكاندا نیە، لەسەر بنەمای شاردنەوەی نهێنیەكان .

17_شاندی گەڕان بەدوای راستیەكان لە رێگای ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكانەوە راپۆرتێك پێشكەش بە كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆبوونەوەی تایبەتی دەولەتانی ئەندام دەكات سەبارەت بەو دەرەنجامانەی كە پێ‌ ی گەیشتووە0

18_كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆبوونەوەی تایبەتی دەولەتانی ئەندام تەماشای هەموو زانیاریەكانی پەیوەنددار دەكات هەروەها ئەو راپۆرتەی كە لە لایەن شاندی گەڕان بە دوای راستیەكاندا پێشكەش كراوە و بۆی هەیە داوا لە دەولەتانی ئەندام بكات كە داوای روونكردنەوەی لێكراوە بۆ گرتنەبەری رێ‌ شوێنەكانی چارەسەركردنی كێشەی پابەندبوون لە ماوەی كاتێكی دیاریكراودا0دەولەتی ئەندامی داوالێكراو بۆ روونكردنەوە راپۆڕتێك سەبارەت بە هەموو كارڕاییەكانی كە گرتۆتەبەر پێشكەش دەكات وەكو وەڵامدانەوەیەك بۆ ئەو داواكاریە .

19_دەكرێت كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆبوونەوەی تایبەتی دەولەتانی ئەندام پێشنیازی  ئەو رێگا و شێوازانە بكات كە دەبنە هۆی زیاتر روونكردنەوە، یاخود چارەسەركردنی ئەو كێشەی كە لە بەر دەستدایە0 لە وانەش گرتنەبەری رێ‌ و شوێنەكانی گونجاو بەپێ‌ ی یاسای نێودەوڵەتی لە هەلومەرجێكدا ئەگەر وا دەركەوت كەوا ئەو كێشەیە لە ژێر لێكۆڵینەوە و چارەسەركردن دایە دەگەڕێتەوە بۆ بارودۆخێك لە دەرەوەی دەسەڵاتی دەوڵەتی داوالێكراو بۆ روونكردنەوە بێت دەكرێت كۆبونەوەی دەولەتانی ئەندام و كۆبوونەوەی تایبەت بە دەولەتانی ئەندام راسپاردەی كارڕاییەكانی گونجاو بكات ، لە وانەش بەكارهێنانی رێ‌ و شوێنەكانی هاوكاری ئەوانەی كە لە مادەی( 6 )دا ئاماژەیان پێكراوە0

20_ كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام یاخود كۆبوونەوەی تایبەت بە دەولەتانی ئەندام هەموو توانای خۆی دەخاتەگەڕ بۆ گرتنەبەری بڕیارەكانی ئاماژەپێكراو لە هەردوو بڕگەكانی( 18)و(19)بە هاودەنگی  و، ئەگەر نا بە زۆرینەی سێیەكی دەولەتانی ئەندامی ئامادە و دەنگدەر دەكرێت0

  




مادەی 9

كارڕاییەكانی جێبەجێكردنی نیشتیمانی

هەر دەوڵەتێكی ئەندام هەموو كارڕاییەكانی یاسایی و كارگێری گونجاو لەوانیش سەپاندنی سزایەكان بۆ قەدەغەكردن و داپڵۆسینی  هەر چاڵاكیەكی قەدەغەكراو لەسەر هەردەوڵەتێكی ئەندام بەپێ‌ ی ئەم رێككەوتننامەیەی كە كەسان پێ‌ ی هەڵدەستن یاخود بكەوێتە ناو هەرێمێكدا كە لە ژێر دەسەڵات و كۆنتڕۆڵی دابێت0


مادەی 10

یەكلاكردنەوەی ناكۆكیەكان

1. دەولەتانی ئەندام راوێژوهاوكاری لەگەل یەكتری دەكەن بۆ یەكلاكردنەوەی ناكۆكیەكان كە پەیوەنددارن بە جێبەجێكردن و ڕوونكردنەوەی ئەو رێككەوتننامەیە ، هەر دەوڵەتێكی ئەندام دەكرێت هەر ناكۆكیەكی بەم شێوەیە پێشكەش بە كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام بكات0

2. كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام دەكرێت بەشداری لە یەكلاكردنەوەی ناكۆكیەكانی بكات بە هەر رێگایەك كە بە گونجاوی بزانێت ، لەوانیش خستنەڕووی هەوڵەچاكەكانی خۆی و داواكردنی دەوڵەتەكانی ئەندام لە ناكۆكیەكان بە دەستكردن بە كارڕاییەكانی یەكلاكردنەوە كە هەڵیدەبژێرن ، و راسپاردەی ماوەیەكی دیاریكراو بكات بۆ هەر كارڕاییەك كە لەسەری رێككەوتوون0

3. ئەم مادەیە كار لە بەندەكانی ئەم رێكەوتنامەیە ناكات كە پەیوەنددارن بە ئاسانكاری كردن لە پابەندبوون و روونكردنەوەی0


مادەی 11

كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام

1. دەوڵەتانی ئەندام بە شێوەیەكی رێكوپێك كۆدەبنەوە بۆ چاوخشاندن بە هەر پرسێكی پەیوەنددار بە جێبەجێكردنی ئەم رێككەوتننامەیە و بە جێگەیاندنی لەوانیش:-

       أ_رەوش و بەرێوەچوونی ئەم رێككەوتننامەیە0

      ب_ ئەو پرسانەی كە لە راپۆرتی پێشكەشكراو دروست دەبن بە پێ‌ ی بەندەكانی ئەم              

          رێككەوتننامەیە0

     ج_هاوكاری و یارمەتی نێودەوڵەتی بەپێ‌ ی مادەی 6 0

      د_داهێنانی تەكنەلۆژیایی بۆ لابردنی مینی دژەكەسی0

      ه_داخوازینامەكانی پێشكەشكراو لە لایەن دەوڵەتانی ئەندام بەپێ‌ ی مادەی (8) 0

      و_ بڕیارەكانی پەیوەنددار بە داخوازینامەكانی دەوڵەتانی ئەندام بە پێ‌ ی ئەوەی كە لە           مادەی( 5)دا هاتووە0


2_ ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان داوای بەستنی یەكەم كۆبوونەوەی دەولەتانی ئەندام دەكات لە ماوەی یەك ساڵ لە دەستپێكی جێبەجێكردنی ئەو رێككەوتننامەیە، هەروەها ئەمینداری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان ساڵانە داوای بەستنی كۆبوونەوەكانی داهاتوو دەكات تاوەكو یەكەمین كۆنفرانسی تێڕوانین دەبەسترێت0

3_ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان داوای بەستنی كۆبوونەوەیەكی تایبەت بە دەولەتانی ئەندام دەكات بە پێ‌ ی ئەو مەرجانەی كە لە مادەی (8)دا هاتوون0

4_ دەكرێت ئەو دەوڵەتانەی كە ئەندام نین لەم رێككەوتننامەیە و هەروەها نەتەوەیەكگرتووەكان و رێكخراو و دەزگا نێودەولەتیەكان و رێكخراوەكانی هەرێمی پەیوەنددار و لیژنەی خاچی سووری نێودەوڵەتی، رێكخراوەكانی ناحكومی پەیوەنددار ، بۆ كۆبوونەوەكان بانگهێشتی بكرێت وەكو چاودێر بە پێ‌ ی ئەو پەیڕەوە ناوخۆییەیی كە لە سەری رێككەوتوون0


مادەی 12

كۆنفرانسەكانی خستنەڕوو

1_ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان داوای بەستنی كۆنفرانسی خستنەروو دەكات پاش تێپەڕبوونی (5)ساڵ بەسەر دەستپێكردنی ئەم رێككەوتننامەیەدا ، ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتوەكان داوای بەستنی كۆنفرانسی خستنەروودەكات ئەگەرهاتوو دەولەتی ئەندام یاخود زیاتر لە دەولەتێكی ئەندام داوای كرد ، بەمەرجێك ماوەی نێوان كۆنفرانسەكانی خستنەڕوو هەرچۆنێك بێت لە (5) پێنج ساڵ كەمتر نەبێت ، كە پێویستە هەموو دەولەتانی ئەندام لەم رێككەوتننامەیە ئامادەی هەموو كۆنفرانسەكانی خستنەڕووببن0

2_ مەبەست لە بەستنی كۆنفڕانسەكانی خستنەڕوو بریتیە :_

    أ_خستنەڕووی رەوش و بەرێوەچوونی ئەم رێككەوتننامەیە0

    ب_رەچاوكردنی پێویستی بەستنی كۆبونەوەكانی دەولەتانی ئەندام بە شێوەیەكی زیاتر كە لە بڕگەی (2 )لە مادەی(11)ئاماژەی پێكراوە و، ئەو ماوە پچڕاوەی نێوان كۆبوونەوەكان0

   ج_ وەرگرتنی بڕیار سەبارەت بە داواكاریەكانی پێشكەشكراو لە لایەن دەولەتانی ئەندام هەروەكو لە مادەی (5) دا هاتووە0

   د_ ئەگەر پێویستی كرد، هەڵدەستێت بە پشت بەستن بە دەرەنجامەكانی راپۆرتی كۆتایی خۆی سەبارەت بە جێبەجێكردنی ئەم رێكەتنامەیە0

3_ دەكرێت دەوڵەتانی تر كە ئەندام نین لەم رێككەوتننامەیە و هەروەها نەتەوەیەكگرتووەكان رێكخراو و دامەزراوەكانی نێودەوڵەتی ترو رێكخراوە هەرێمیەكانی پەیوەنددارو لیژنەی خاچی سووری نێودەوڵەتی و رێكخراوەكانی ناحكومی پەیوەنددار بانگهێشت بكرێن بۆئامادەبوون لە هەموو كۆنفرانسەكانی خستنەڕوو بە سیفەتی چاودێر بە پێ‌ ی پەیڕەوی ناوخۆیی كە لەسەری رێككەوتوون0






مادەی 13

هەمواركردن

1_هەردەوڵەتێكی ئەندام دەتوانێت پێشنیاری هەمواركردنی ئەم رێككەوتننامەیە بكات لە هەر كاتێكدا دوای دەستپێكی جێبەجێكردنەكەی ، هەر پێشنیازێكی هەمواركردن رەوانەی راسپێردراو دەكرێت ئەویش لەلای خۆیەوە رەوانەی هەموو دەولەتانی ئەندام دەكات . داوای رادەربڕینیان دەكات سەبارەت بە پێویستی بۆ بەستنی كۆنفرانسی هەمواركردن بۆ چاوخشاندن بە پێشنیارەكان ، ئەگەر زۆرینەی دەولەتانی ئەندام لە ماوەی(30)رۆژ زیاترنەبێت لە گشتاندنی پێشنیازەكان راسپێردراویان ئاگاداركردەوە بە پاڵپشتیكردنیان بۆ بەدواداچوون و چاوخشاندنەوە تیایدان ، ئەوا راسپێردراو داوای بەستنی كۆنفرانسی هەمواركردن دەكات كە هەموو دەولەتانی ئەندام تیایدا ئامادەبن 0

2_ دەكرێت دەوڵەتانی نائەندام لەم رێككەوتننامەیە ، هەروەها نەتەوەیەكگرتووەكانو رێكخراو و دامەزراوەكانی تری نێودەوڵەتی و رێكخراوەكانی هەرێمی پەیوەنددارو لێژنەی خاچی سووری نێودەوڵەتی و رێكخراوەكانی ناحكومی پەیوەنددار، بانگهێشت بكرێن بۆئامادەبوون لە هەركۆنفرانسێكی هەمواركردن وەكو چاودێر بە پێ‌ ی پەیڕەوی ناوخۆیی كە لەسەری رێككەوتوون0

3_ئەگەرزۆرینەی دەوڵەتانی ئەندام لە نزیكترین كاتدا داوای بەستنی كۆنفڕانسی هەمواركردن نەكەن لە ، ئەوا كۆنفڕانسی هەمواركردن راستەوخۆ لە دوای كۆبوونەوەی دەوڵەتانی ئەندام یاخود كۆنفرانسی هەمواركردن دەبەسترێت 0

4_هەر هەمواركردنێك لەم رێككەوتننامەدا پابەند دەبێت بە زۆرینەی سێیەكی دەوڵەتانی ئەندامی ئامادەو دەنگدەر لە كۆنفڕانسی هەمواركردن دا، وە هەروەها راسپێردراو هەموو دەوڵەتانی ئەندام لەم رێككەوتننامەدا ئاگاداریان دەكاتەوە سەبارەت بە هەر هەمواركردنێك كە بەم شێوەیە جێبەجێكرابێت (ئەنجام درابێت) 0

5_جێبەجێكردنی هەر هەمواركردنێك لەم رێككەوتننامەیە دەست پێ‌ دەكات سەبارەت بە هەموو دەوڵەتانی ئەندام ئەوانەی كە رازیبوون بە تەنها دانانی بەڵگەنامەكانی رازیبوونی زۆرینەی دەولەتانی ئەندام لە لایەن راسپێردراو، پاشان جێبەجێكردنی هەمواركردن سەبارەت بە هەر دەولەتێكی تر لە دەوڵەتەكانی ئەندام ئەوانەی كە ماون لە رێكەوتی دانانی بەڵگەنامەكانی رازیبوونیان دەستپێدەكات0




مادەی 14

خەرجیەكان

1_تێچووی (خەرجی) كۆبوونەوەكانی دەولەتانی ئەندام و كۆبوونەوەكانی تایبەتی دەولەتانی ئەندام ، و كۆنفڕانسی تێڕوانین و كۆنفڕانسەكانی هەمواركردن دەكەوێتە ئەستۆی دەوڵەتانی ئەندام و دەوڵەتانی نائەندام لە رێككەوتننامەیە ، وە ئەوانەی بەشداریان تێداكردووە0 بە پێ‌ ی خشتەی ئەندامێتی كە لە لایەن نەتەوەیەكگرتووەكان بڕیاری پێدراوە لەگەل هەمواركردن بە شێوەیەكی گونجاو0

2_دەوڵەتانی ئەندام خەرجیەكانی ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان بەپێ‌ ی هەردوو مادەی     ( 7)و(8) وە ئەو خەرجیانەی كە لەلایەن شاندی گەڕان بەدوای راستیەكان كراوە دەگرێتە ئەستۆی خۆی بە پێ‌ ی خشتەی ئەندامی كە لە لایەن نەتەوەیەكگرتووەكانەوە بڕیاری پێدراوە لە گەل چ هەمواركردن بە شێوەیەكی گونجاو0

مادەی 15

واژووكردن

دەرگای واژووكردن لەسەر ئەو رێككەوتننامەیە كراوە دەبێت كە لە ئۆسلۆ پایتەختی نەرویج ، لە      ( 18)ی ئەیلولی ساڵی 1997دا ئەنجامد راوە ، بەرامبەر بە هەموو دەوڵەتان لە ئۆتاوا /كەنەدا لە 2ی كانوونی یەكەمی ساڵی 1997 تاوەكو (4)ی كانوونی یەكەمی 1997 ، وە لە بارەگای نەتەوەیەكگرتووەكان لە نیۆیۆرك لە (5)ی كانوونی یەكەمی ساڵی 1997 تاوەكو دەستپێكردنی جێبەجێكردنی رێككەوتننامەكە0


مادەی 16

پەسەندكردن ،رازیبوون، رەزامەندی ، یاخود ئەندامبوون ، یەكگرتن

1_ ئەم رێككەوتننامەیە ملكەچی پەسەندكردن و رازیبوون و رەزامەندی دەبێت لە لایەن ئەو دەوڵەتانەی كە واژووی رێككەوتننامەكەیان كردووە0

2_ دەرگای ئەندامبوونی ئەم رێككەوتننامەیە كراوە دەبێت بەرامبەر بە هەر دەولەتێكی كە واژووی لە سەری نەكردبێت0

3_ بەڵگەنامەكانی پەسەندكردن و قایل بوون ،رازیبوون یاخود بەئەندامبوون لە لایەن راسپێردراوە وە دەپارێزرێن0


مادەی 17

دەستپێكی جێبەجێكردن

1_ جێبەجیكردنی ئەم رێككەوتننامەیە لە یەكەم رۆژی مانگی شەشەم دا دەستپێدەكات لە پاش ئەو مانگەی كە تیایدا بەڵگەنامەی (40 )چلەمین لە بەڵگەنامەكانی پەسەندكردن و قایلبوون و رەزامەندی  یاخود بە ئەندامبوون دادەنرێن0

2_ جێبەجیكردنی ئەم رێككەوتننامەیە سەبارەت بەو دەوڵەتەی كە بەڵگەنامەكانی خۆیی تایبەت بە پەسەندكردن و قایلبوون و رەزامەندی یاخود بە ئەندامبوون دادەنێت لەپاش رێكەوتی دانانی بەڵگەنامەی (40) چلەمینی پەسەندكردن و رازیبوون و رەزامەندی یاخود بە ئەندامبوون لە یەكەم رۆژی مانگی شەشەم دەستپێدەكات لەپاش رێكەوتی دانانی بەڵگەنامەكانی پەسەندكردن و رازیبوون و رەزامەندی یاخود بە ئەندامبوونی .



 





مادەی 18

جێبەجێكردنی كاتی

دەبێت هەر دەوڵەتێك لەكاتی پەسەندكردن و رازیبوون و رەزامەندی و بە ئەندامبوون رایبگەیەنێت كەوا بڕگەی (1) لە مادەی (1)ی ئەم رێككەوتننامەیە جێبەجێ دەكات بە شێوەیەكی كاتی وەك بارمتەیەك بە دەستپێكردنی جێبەجێكردنی ئەم رێككەوتننامەیە 0

مادەی 19

مەرجداری

بەندەكانی ئەم رێككەوتننامەیە ملكەچی مەرجداری نابن0

مادەی 20

ماوە و خۆكشانەوە

1_ئەم رێكەوتنامەیە ماوەكەی دیاركراو نیە 0

2_هەر دەولەتێكی ئەندام ، لەكاتی پەیڕەوكردنی سەروەری نیشتیمانی خۆی، مافی خۆكشانەوەی لەم رێككەوتننامەیەدا هەیە ، و پێوستە ئەم خۆكشانەوەیە بە هەموو دەوڵەتەكانی تری ئەندام و راسپێردرا و ئەنجومەنی ئاسایشی سەر بە نەتەوەیەكگرتووەكان رابگەیەنێت ، ئەو بەڵگەنامەی خۆكشانەوە روونكردنەوەیەكی تەواو دەدات  سەبارەت بەو هۆكارانەی كە بوونەتە هۆی خۆكشانەوە0

3_ئەو خۆكشانەوەیە ناكەوێتە بواری جێبەجێكردن تاوەكو 6مانگ بەسەر وەرگرتنی بەڵگەنامەكانی خۆكشانەوە لە لایەن راسپێردراوەوە تێپەڕنەكات ، لەگەل ئەمەشدا ئەگەر ئەو دەوڵەتەی كە كشاوەتەوە لە پاش كۆتایی هاتن بە ماوەی ئەو 6 مانگەكەی دەوڵەتی كشاوە لە ناكۆكیەكی چەكداری دابوو ، ئەوا ئەو خۆكشاندنەوە ناكەوێتە بواری جێبەجێكردنەوە تاوەكو ناكۆكی چەكداری كۆتایی نەیێت0

4_خۆكشاندنەوەی دەولەتی ئەندام لەم رێككەوتننامەیە هەرچۆنێك بێت كاریگەری لەسەر ئەركی دەوڵەتان ناكات بۆ بەردەوامبوون لە بەجێ‌ گەیاندنی ئەو پابەندیانە بە پێ‌ ی رێساكانی یاسایی نێودەوڵەتی پەیوەنددار0


مادەی 21

راسپێردراو (زێرەڤانی رێككەوتننامە)

ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان بەم پێیە وەكو راسپێردراوە وایە بۆ ئەم رێككەوتننامەیە.





مادەی 22

دەقە رەسەنەكان

دانەی سەرەكی ئەم رێككەوتننامەیە كە دەقەكانی ئیسپانی و ئینگلیزی و رووسی و چینی و فەڕەنسی و عەرەبین لە بنچینەدا وەكو یەكن لە بەڵگەدارێتداو لە لایەن ئەمینداری گشتی نەتەوەیكگرتووەكان دەپارێزرێن0

 

بینین:  0‌
10/23/2017 9:41:59 AM‌
       
© Copyright 2016 All Rights Reserved.
Telerik For IT Solutions